‘De culturele ontwikkelingen gaan in Amsterdam-Noord duidelijk opwaarts. Mijn voorgangers kwamen als wethouder Cultuur nauwelijks in dit stadsdeel. Ik ben er wekelijks. Noord krijgt steeds meer culturele ikonen, waaronder het NDSM-terrein natuurlijk, het onlangs geopende M-Lab, nu het eerste kunstwerk in het IJ en binnenkort het prachtige gebouw van het Filmmuseum op de Noordelijke IJ-oever. Maar wat mij betreft mogen er wel drie of vier ikonen bij.’ Dit zei Carolien Gehrels, wethouder cultuur in Amsterdam gisteravond bij de onthulling van het kunstwerk Aufwärts (Opwaarts).
Zij en stadsdeelvoorzitter Rob Post zetten het kunstwerk in beweging.
Het kunstwerk Aufwärts, gemaakt door de Duitse kunstenaar Thomas Bartels, is het eerste kunstwerk in het IJ. Een reusachtige halftransparante boei van 15 meter die op het water dobbert. Als het donker wordt zijn er binnen in de boei twee figuren te zien die in een nooit eindigende beweging naar boven lijken te klimmen. Het kunstwerk ligt vlak voor de oever van Overhoeks tegenover Amsterdam-CS. Het fungeert als lichtbaken om de scheepvaart langs het in het IJ aangelegde stuk land te loodsen. Dit stuk land biedt straks plaats aan het nieuwe gebouw van het Filmmuseum en aan het bin-nenkort aan te leggen Oeverpark van Overhoeks.
Rob Post, stadsdeelvoorzitter Amsterdam-Noord, toonde zich bijzonder ingenomen met het kunstwerk. ‘Het is een imponerende lichtgevende kegel die de komende twee jaar totdat de bouw van het Filmmuseum is voltooid, in het IJ als baken fungeert.’ Kunstenaar Thomas Bartels vertelde dat het niet makkelijk was het kunstwerk te reali-seren. Wind, water en de scheepvaart stellen hoge technische eisen aan het ontwerp. Maar de kans om een kunstwerk te maken dat dagelijks door zo veel mensen wordt waargenomen, wilde hij niet laten lopen. Zeker ook vanwege de omgeving: ‘een stoere en historische plek’.
In een panelgesprek over kunst in de openbare ruimte verklaarde Jan Donkers, voor-zitter van de adviescommissie Kunst en Cultuur van het stadsdeel, de huidige culturele ontwikkeling van Amsterdam-Noord niet voor mogelijk te hebben gehouden. ‘Vijftig jaar geleden was dit ondenkbaar. Als middelbare scholier zat ik op de pont wel eens huiswerk te maken en werd ik uitgemaakt voor ‘professor’. Amsterdam-Noord wordt nu steeds meer onderdeel van de stad. Het wordt steeds mooier en spannender aan deze kant van het IJ’.
Emile Spek, directeur projectontwikkeling van Ymere, benadrukte dat ontwikkelaars extra aandacht moeten schenken aan kunst in de openbare ruimte. ‘We zijn er niet alleen om huizen te bouwen maar ook om gebieden te helpen ontwikkelen, zoals Overhoeks. En daar hoort kunst bij.’ Spek liet een voorproefje zien van het 15 meter brede kunstwerk dat Ymere realiseert op de gevel van het gebouwencomplex De Gelria in Overhoeks. Kunstenaar Marijke van Warmerdam maakt een grote slak die mee-beweegt met de beweging van de voorbijganger. ‘Overheid en bedrijven moeten de handen ineen slaan om meer kunst in de openbare ruimte te krijgen’, stelde Spek. Hij werd daarin bijgevallen door Carolien Gehrels. ‘Amsterdam heeft een reputatie te verliezen als het gaat om kunst in de openbare ruimte. Veel van ons culturele erfgoed in onze stad is te danken aan private investeringen. Ik ben blij met de trend dat par-tijen dit weer oppakken. Van kunst moet iedereen kunnen genieten’.
Het kunstwerk Aufwärts ligt vlak voor de oever van Overhoeks. Overhoeks wordt het nieuwe stuk stad tegenover het Centraal Station, dat gebouwd wordt op het Shell-terrein op de Noordelijke IJ-oever in Amsterdam. In dit nieuwe stuk stad komen 2.200 woningen. Er is 130.000 m2 ingepland voor bedrijven, kantoren, culturele instellingen, winkels en horeca. Overhoeks telt straks 5.200 voornamelijk ondergrondse parkeer-plaatsen.
Het nieuwe spectaculaire gebouw van het Filmmuseum krijgt zijn plek in het park van Overhoeks, een stadspark dat zich uitstrekt langs het IJ op de zonnige Noordelijke IJ-oever. Shell bouwt momenteel in Overhoeks het New Technology Centre, een mondi-aal onderzoekscentrum voor 1.200 onderzoekers.
De naam Overhoeks is afkomstig van de kenmerkende Shelltoren die, vanwege de di-agonale ligging ten opzichte van het IJ, de naam Overhoeks draagt. Sinds maart van dit jaar is het Informatiecentrum Overhoeks geopend. Het drijvende en geheel van glas opgetrokken Informatiecentrum ligt naast de pontaanlanding op de Noordelijke IJ-oever tegenover het Centraal Station (adres Buiksloterweg 5d, 1031 CC Amster-dam).
In de ontwikkeling van Overhoeks werken zeven partijen nauw samen in het part-nership Overhoeks: ING Real Estate, Ymere, Vesteda, projectbureau Noordwaarts, stadsdeel Amsterdam-Noord, Shell en het Filmmuseum. De realisatie van het kunstwerk is financieel mogelijk gemaakt door het Amsterdams Fonds voor de Kunst, Ferrari-Textiles, Stadsdeel Amsterdam-Noord, Projectbureau Noordwaarts, ING-Real Estate en Ymere. Adviesbureau Kunst en Bedrijf was verant-woordelijk voor de ideevorming en begeleidde de ontwikkeling en realisatie.